Hoe de Sovjet Unie van een achterlijk land het tweede grootste industrieland kon worden.

De ene maatregel versterkt de andere maatregel.

Foto: Grootste waterkrachtcentrale aan de rivier de Dnjepr in Zaporozhye.

Door de collectivisatie van de landbouw, waarbij steeds meer moderne machines werden gebruikt en er dus steeds minder boeren nodig waren op het land, trokken veel mensen naar de steden. 

Door de grote aanvoer van arbeidskrachten in de steden kon de industrialisatie versneld aangepakt worden. 

Ook voor de industrialisatie werden net als voor de boeren, 5 -jarenplannen vastgelegd.

Dat gebeurde tijdens de vergaderingen van de Opperste Sovjet, maar ook met werkgroepen tussentijds. 

De Raad van Ministers trad op als als een dagelijks bestuur en deze Raad stelde op basis van het Vijfjarenplan jaarlijks een plan op voor de economie. 

In dat plan werd voor duizenden producten vastgelegd hoeveel daarvan in een jaar geproduceerd moest worden.

De ministeries waren per economische

sector georganiseerd. Er was een ministerie van de vliegtuigindustrie, een ministerie van de auto-industrie, een ministerie van machinebouw, een ministerie voor de lichte- en levensmiddelenindustrie en duurzame goederen, een voor apparaten enzovoorts.

De ministeries waren verantwoordelijk voor de realisatie van het jaarplan. 

Zij stelden daartoe voor de bedrijven die onder hen vielen gedetailleerde bedrijfsplannen op, waarin niet alleen de productiedoelen vastgelegd werden, maar ook de hoeveelheden grondstoffen en halffabrikaten die het bedrijf toegewezen kreeg om die producten te vervaardigen, het aantal werknemers dat een bedrijf in dienstmocht hebben, hoeveel loon er voor de werknemers uitgegeven kon worden, wie de leveranciers waren van de benodigdheden, hoe duur de producten waren, welke investeringen een bedrijf mocht doen, enzovoorts.

Het formele informatiesysteem moest in de Sovjet-Unie een grote hoeveelheid informatie kunnen verwerken om voor al die ministeries en al die bedrijven en al die producten een goed afgestemd plan vast te kunnen stellen. 

Daarbij was een belangrijke rol weggelegd voor de planbureaus, die als staforganen aan de Raad van Ministers verbonden waren. 

Het belangrijkste planbureau was Goznap (Het Staatsplanningscomité,) dat het jaarplan voor de economie opstelde en toezicht hield op het vaststellen van de productieplannen voor bedrijven en producten. 

Goznap had tot taak om aan de hand van deze productieplannen vast te stellen hoeveel grondstoffen en halffabrikaten debedrijven nodig hadden en waar deze vandaan moesten komen. 

Gaskomtrud had een functie in de verdeling van de arbeid en de lonen. 

Gaskomtsen zag toe op de prijsontwikkelingen in het stelsel. 

Gasbank stelde de financiële plannen op die de activiteiten van de bedrijven mogelijk moesten maken en fungeerde tevens als betalingsinstelling. 

Om de totale productie op elkaar af te stemmen stelden de planbureaus zogenaamde materiaalbalansen op. 

Per bedrijf werd per product aan de ene kant van de balans gekeken hoeveel grondstoffen er nodig waren, terwijl aan de andere kant van de balans vastgesteld werd waar het product naar toe moest. 

Uiteindelijk moest de balans in evenwicht zijn. 

Dit alles gebeurde in overleg met de bedrijven en vertegenwoordigers van de werknemers.

Tijdens personeelvergaderingen werden de plannen voorgelegd aan de werkers.

De Sovjet-regering besefte heel goed dat zonder de medewerking van de werkers alle plannen gedoemd waren te mislukken.

Het politiek bewustzijn was dank zij de revolutie erg gegroeid en zou nog verder blijven groeien tot aan de periode dat verrader Chroetsjof de macht had gegrepen.

Er kunnen twee vormen van economische groei worden onderscheiden: exentieve groei, de inzet van meer arbeid en kapitaal en intensieve groei: een betere inzet van kapitaal en arbeid. 

Groei komt ook tot stand door technologische vooruitgang.

In 1928 het eerste Vijfjarenplan aangenomen, waarin een ondubbelzinnige keuze werd gemaakt voor een snelle industrialisatie.

Tijdens de industrialisatie lag de nadruk op de ontwikkeling van de zware industrie. 

Dit was geheel in lijn met de ideeën over economische ontwikkeling, waarbij de zware industrie de basis legt voor de ontwikkeling van andere industrieën. 

Er werden grote industriële complexen gebouwd, die halverwege de jaren dertig gereed kwamen. 

Hierdoor versnelde in de tweede helft van de jaren dertig de economische groei. 

In deze periode ‘normaliseerde’ de economische organisatie. 

De arbeiders raakten gewend aan het industriële proces en de planbureaus ontwikkelden een meer systematische basis om de productieprocessen op elkaar af te stemmen. 

Er werden geen plannen meer geformuleerd waarbij de doelstellingen volstrekt onrealistisch waren, maar die desalniettemin gehaald en overtroffen moesten worden. 

De opgedane ervaringen bij de snelle industrialisatie kwamen goed van pas tijdens de Tweede Wereldoorlog, 

Tijdens de Nazi-inval werden vele belangrijke industriegebieden, waaronder het Donetsbekken, door de Duitsers bezet, waardoor de Sovjet-Unie in korte tijd gedwongen was haar industrie van het westen naar het gebied ten oosten van de Oeral te verplaatsen waar ze in een snel tempo een oorlogsindustrie moest opbouwen.

De fabrieken werden grotendeels gered door de evacuatie van de arbeiders en machines naar Siberië en de Oeral werden overgebrcht. 

Het is dankzij de twee vijfjarenplannen en de enorme reserves aan mankracht slaagde de Sovjet-Unie erin de Duitse opmars te stoppen en deze later terug te dringen.

Deze tactiek was te danken aan Stalin's meesterplan om met Nazi-Duitsland een Niet-aanvalsverdrag te tekenen, die voldoende uitstel gaf voor de opbouw van het militaire apparaat.

Deze tactiek bleek uiteindelijk de doorslag te betekenen in het overwinnen van de Nazi-legers met hun honderdduizenden buitenlandse huurlingen.

Na de Tweede Wereldoorlog

Franklin Delano Roosevelt De president van de VS, president stond oorspronkelijk niet onwelwillend tegenover de Sovjet unie en verstrekte het land leningen om de industrie op te kunnen bouwen.

Ook toen bestonden de machthebbers in de verenigde Staten uit twee rivalende groepen, gesplitst in de Republiekijnse Partij en de Democratische Partij.

Vlak nadat de VS de Sovjet Unie leningen had toegezegd, op 12 april 1945, overleed, op 63 jarige leeftijd, Roosevelt aan de gevolgen van een beroerte.

De amerikaanse en daarmee de Westerse steun aan de Sovjet Unie, werd omgezet in een anti-communistische politiek.

Na de 2e Wereldoorlog.

De Sovjeteconomie herstelde zich betrekkelijk snel van de oorlogsschade.

Na de oorlog werd er in de wereld serieus rekening gehouden met de Sovjet-Unie, zowel politiek, militair en alsook economisch. 

Binnen 20 jaar had de Sovjet-Unie zich opgewerkt van een economische achterblijver tot de tweede industriëlemacht ter wereld. 

Dank zei de 5 -Jarenplannen gaven de officiële Sovjetstatistieken voor de vooroorlogse periode een groei van 14,6 procent per jaar, 10,1 procent per jaar tussen 1950 en 1960 en dan verder dalend tot 3,5 procent tussen 1984 en 1988 om vanaf het einde van de jaren vijftig langzaam maar zeker steeds minder hard te groeien en uiteindelijk, in de Gorbatsjov jaren, zelfs te krimpen.

De vermindering van krimp moet dus een oorzaak hebben gehad en bij het zoeken van de oorzaak komen we uit bij Chroetjov.

Na de oorlog kwamen er weer een hele reeks vijfjarenplannen. 

Tot de dood van Stalin in 1953 die goed besefte dat de zware industrie de bakermat was voor een algehele groei was de aandacht vooral op de zware industrie gericht. 

Nikita Chroesjtsjov echter, legde de nadruk op zowel de landbouw als zware industrie, wat gepaard ging met een verzwakking van de aandacht aan de zware industrie. 

Na 1964, onder Leonid Brezjnev, investeerde men zelfs meer en meer in de consumptie-industrie, waardoor de hierbovengenoemde daling werd.veroorzaakt

Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 sloten vele van deze door verwaarlozing inmiddels verouderde fabrieken hun poorten.

De industrie van de Sovjet-Unie werd gekenmerkt door planning en centralisatie: zo goed als alles (productiedoelen, quota, fabrieksbazen) werd gecontroleerd en bepaald door de staat en waren niet meer in handen van een enkele kapitalist.

De zware industrie (Groep A)

De zware industrie vormde de ruggengraat van de economie van de Sovjet-Unie, mede door de grote hoeveelheden bodemschatten die in haar bodem ontgonnen werden. 

De Sovjet Unie was de grootste producent ter wereld van aardolie, aardgas, cement, staal en ijzererts. 

Voor de jaren 70 werd de olie vooral uit Europees-Rusland gehaald (het Oeral-Volgabekken), waarna het hoofdgebied verschoof naar Siberië. 

Hetzelfde gold voor aardgas (35% van de wereldproductie).

Productiemiddelen (zware industrie) + militaire industrie (samen een aandeel van 75%)

De consumptie-industrie (Groep B)

Groep B: Consumptieproducten (auto's, radio's en televisies,...) (resterende 25%)

Geproduceerde goederen waren oorspronkelijk enkel voor het binnenland bestemd. 

Na de Tweede Wereldoorlog werd de export echter steeds belangrijker, vanwege de Westerse boycot (ook toen al) werd vooral geexporteerd naar andere communistische staten zoals China, de DDR, Cuba en Vietnam.

De consumptie-industrie had in de Sovjet-Unie tot de jaren 70 weinig betekenis. 

Vanaf de jaren 70 investeerde men echter steeds grotere bedragen in deze industrie, om de (schijn)luxe in de Sovjet Unie te verhogen. 

Dit lukte grotendeels, maar in de tweede helft van de jaren 80 deden zich steeds grotere problemen voor, vooral op vlak van beschikbaarheid en kwaliteit:

De staat gaf de zware industrie meestal voorrang op de consumptie-industrie. 

Hierdoor moesten deze bedrijven het met minder doen en konden dus niet even snel uitbreiden als traditionele fabrieken.

Als gevolg van de verwaarlozing, voldeden vele producten (vooral kledij) niet aan de eisen van de consument en geraakten de deur niet uit. 

Waarde van deze producten bedroeg in 1988 3 miljard roebel.

Omdat de goede regeling en toezicht deels verdwenen was, leverden bedrijven vooral producten die makkelijker en goedkoper te produceren waren. 

Of die goederen verkocht werden of niet, dat maakte deze bedrijven weinig uit, aangezien de staat voor hun budget zorgde, en geen winsten.

Vele consumptiegoederen waren wel beschikbaar (behalve eind jaren 80), maar de kwaliteit liet regelmatig te wensen over: enorme hoeveelheden televisies, radio's, wasmachines, stofzuigers, enzovoorts werden als ongeschikt afgekeurd. 

Gemiddeld werd één op drie verkochte televisietoestellen binnen de garantieperiode teruggebracht.

Industriegebieden

In de Sovjet Unie bevonden zich 7 grotere industriële centra:

Oost-Oekraïne: grote erts- en kolenmijnen in het Donetsbekken, gunstige ligging en het grootste mijnbouwgebied van Europa.

De zuidelijke Oeral: tijdens zijn bestaan bouwde de Sovjet Unie hier vele complexen om de grote grondstoffenvoorraad te benutten en deze grondstoffen te verwerken.

De Kazakkenhoogten (rond de stad Karaganda) bevatte grote voorraden van lood, koper en zink.

De bovenloop van de Jenisej en de Angara (steden Minoesinsk, Irkoetsk, Krasnojarsk, Bratsk en Angarsk) kregen grote waterkrachtcentrales die zorgden voor de energievoorziening.

Het industriegebied in en rond Moskou; Hoewel hier geen grondstoffen te vinden zijn, kende Moskou een grote industrie dankzij de ligging vlak bij de afzetmarkt en de grote bevolking.

Het industriegebied in Leningrad: Ook hier zijn geen grondstoffen voor handen. Door de grote bevolking en de haven was de industrie hier ook van groot belang.

Het verraad

1953 - 64 Chroetsjov voerde bewust een ontevredenheids beleid;

1986 - 91 Gorbachov begon met de uitverkoop van staatseigendon;

waarna dronkenlap jeltsin 1991 - 99

de grote verkwanseling begon.

De situatie in de Sovjet voor de Chroetsjov periode

Om iedereen een minimale goede levensstandaard te garanderen waren basisbehoeften zoals voedsel, onderdak en energie, maar bijvoorbeeld ook het openbaar vervoer erg goedkoop te houden zodat de uitgaven aan deze goederen en diensten maar een klein deel van het inkomen noodzakelijk was. 

Tel daar bij op dat het huren van een woning al die jaren maar 3% van het inkomen bleef en u begrijpt dat de levensstandaard in de Sovjet Unie hoger was dan in het Westen.

In de jaren twintig werd er niet alleen binnen de Sovjet-Unie uitvoerig gediscussieerd over de inrichting van het economisch systeem. 

Het grote succes kreeg navolging. 

Ook buiten de Sovjet-Unie werd er nagedacht over de mogelijkheid van een geplande economie. 

Het kapitalistische winst en graaisysteem verhinderde echter de invoering hiervan.

Hiervoor moesten 'smoesjes' bedacht worden die duidelijk in strijd waren met de praktijk in de Sovjet Unie.

De meest uitgesproken smoes was de kritiek op de haalbaarheid van de centrale planning van economen van die waar de zogenaamde Oostenrijkse school mee kwam.

Zij benadrukten dat het onmogelijk zou zijn om de enorme hoeveelheid informatie te kunnen verwerken die nodig is om de productie van al die goederen op elkaar af te stemmen.

Dezelfde smoes zien we tot de dag van vandaag gebruikt worden als er maatregelen in het balang van de bevolking worden voorgesteld.

Conclusie.

De tijdlijn en de genomen maatregelen bewjzen dat de economische achteruitgang is begonnen met de verraad van Chroetsjov.

Dat er meer aan de hand was met Chroetsjov dan alleen maar fouten maken, toont zijn veroordeling tot levenslang huisarrest duidelijk aan.

Wat de werkelijk ''achter Choetsjov, zijn opvolgers en de instorting van de Sovjet Unie'' was is voor mij bij gebrek aan goede documentatie onbekend.

Een vermoeden heb ik uiteraard wel. 

De CIA, verantwoordelijk voor inmiddels talrijke infiltratie regime changes kan alleen maar hun snode plannen uitvoeren als er onrust en onvrede onder de de bevolking is.

Bij een volk dat een eenheid is het hun leider, zoals in Cuba zal zo'n 'kleurenrevolutie' nooit kunnen slagen.

De achteruitgang van de economie met de daarbij behorende verslechtering van de levensomstandigheden, moet bewust, onder aanvoering van Chroetsjov, in gang zijn gezet, iets wat zijn veroordeling tot levenslang dan ook zou kunnenverkaren,

De teloorgang van de Sovjet Unie, later weer Rusland geoemd, met als dieptepunt het handelen van dronkelap Jeltsin, die zoveel mogelijk staatseigendommen aan de hoogstbiedende verkocht, nam pas een einde toen Putin president werd. 

We zien nu meerdere stappen die er op duiden dat Rusland op de weg terug is naar het socialisme.